Het vijfkrachtenmodel van Porter voor kleine ondernemers (met praktijkvoorbeelden)

Bij schaken moet je goed opletten wat je tegenstander doet als je wilt winnen. Ondernemen is eigenlijk niet zo anders. Je moet je concurrenten in de gaten houden: hun producten, hun verkoopstrategieën, hun prijzen… En daar komt het vijfkrachtenmodel van Porter om de hoek kijken. Hier leggen we uit wat dit precies is en hoe je dit model ook als kleine onderneming handig kunt gebruiken.

Wat is het vijfkrachtenmodel van Porter?

Het vijfkrachtenmodel van Porter is een handige methode om de concurrentie in jouw markt beter te begrijpen.

Deze aanpak kijkt naar vijf krachten die bepalen hoe competitief je markt is:

1. Dreiging van nieuwe toetreders
   Deze kracht kijkt naar hoe makkelijk het is voor nieuwe bedrijven om jouw markt te betreden. Hoe makkelijker dat is, hoe meer concurrentie je krijgt.
2. Onderhandelingsmacht van leveranciers
   Leveranciers hebben macht als zij de prijzen of levervoorwaarden kunnen bepalen. Als bedrijf moet je goed kijken hoeveel je van hen afhankelijk bent.
3. Onderhandelingsmacht van klanten
   Klanten kunnen druk uitoefenen door bijvoorbeeld kortingen of extra voordelen te eisen. Hoe meer keus zij hebben, hoe sterker hun positie
4. Dreiging van vervangende producten of diensten
   Als er alternatieven zijn voor wat je aanbiedt, kunnen klanten overstappen. Daarom is het slim om eventuele vervangers goed in de gaten te houden.
5. Concurrentie tussen bestaande spelers
   Hier kijk je naar hoe hevig de strijd is tussen bedrijven die al actief zijn in de markt. Hoe heftiger de concurrentie, hoe moeilijker het is om winst te maken.

Hoe gebruik je het vijfkrachtenmodel van Porter?

Zo pak je het aan, stap voor stap:

• Stap 1: breng de krachten in kaart
  Bekijk welke van de vijf krachten relevant zijn in jouw markt. Denk na over toetredingsdrempels, de macht van leveranciers en klanten, de dreiging van vervangers en hoe sterk de concurrentie is.
• Stap 2: analyseer de impact
  Bepaal hoe groot de invloed van elke kracht is op je bedrijf. Je kunt dit bijvoorbeeld inschalen van “laag” tot “hoog”.
• Stap 3: bedenk strategieën
  Gebruik je analyse om slimme strategieën te bedenken. Is er bijvoorbeeld veel dreiging van nieuwe spelers? Dan kun je je concurrentievoordeel versterken of extra drempels opwerpen.
• Stap 4: voer de strategieën uit
  Ga aan de slag met je plannen. En blijf intussen wel goed volgen hoe de situatie verandert, zodat je je aanpak kunt bijsturen.

Praktijkvoorbeeld 1: webbureau

Zo gebruikt het bureau Digital Creatives de het vijfkrachtenmodel van Porter:

1. Dreiging van nieuwe toetreders
   Er zijn veel makkelijke tools om websites te bouwen. IT-studenten kunnen dus vrij eenvoudig hun eigen bureau beginnen.
2. Onderhandelingsmacht van leveranciers
   Digital Creatives gebruikt software van één aanbieder, waardoor ze weinig onderhandelingsruimte hebben. Als de prijzen stijgen, kan dat direct pijn doen.
3. Onderhandelingsmacht van klanten
   De klanten van Digital Creatives hebben veel keuze. Snel leveren en kwaliteit leveren helpt om ze toch te behouden.
4. Dreiging van vervangers
   Sommige bedrijven bouwen liever zelf hun website met simpele tools, wat goedkoper is dan een bureau inschakelen.
5. Concurrentie tussen bureaus
   Er zijn veel andere webbureaus. Digital Creatives probeert zich te onderscheiden met extra online marketingdiensten naast webdevelopment.

Praktijkvoorbeeld 2: restaurant

En zo gebruikt Café Gourmet de methode:

1. Dreiging van nieuwe toetreders
   Er is een redelijke kans op nieuwe concurrenten. Een restaurant beginnen kost geld (keuken, personeel, vergunningen), maar het is zeker niet onmogelijk.
2. Onderhandelingsmacht van leveranciers
   Etenswaren en ingrediënten komen van een paar leveranciers. Café Gourmet moet slim onderhandelen om de kosten laag te houden.
3. Onderhandelingsmacht van klanten
   Klanten kunnen kiezen uit meerdere eetgelegenheden, maar kwaliteit en beleving spelen ook een rol. Daarmee kan Café Gourmet zich onderscheiden.
4. Dreiging van vervangers
   Mensen kunnen ook thuis koken of ergens anders uit eten gaan. Daarom moet het restaurant zorgen voor een unieke ervaring.
5. Concurrentie tussen bestaande restaurants
   De concurrentie in de buurt is pittig. Café Gourmet zet in op een originele menukaart, fijne sfeer en topservice om klanten te trekken.

Belangrijkste lessen van het vijfkrachtenmodel van Porter

Met het vijfkrachtenmodel van Porter krijg je inzicht in de concurrentiepositie van je bedrijf. Bovendien is het een handig hulpmiddel waarmee je strategieën kunt bepalen om de concurrentie voor te blijven.

Kort samengevat, het vijfkrachtenmodel van Porter:

• geeft je inzicht in de belangrijkste factoren
• helpt je beter te begrijpen hoe de markt werkt
• helpt je kansen en bedreigingen te herkennen
• ondersteunt je bij het opstellen van concurrentiestrategieën
• helpt je bij het nemen van onderbouwde beslissingen in een voortdurend veranderende omgeving

Meer tips?

Wil je meer strategische tips  voor kleine ondernemers, zodat je het maximale uit je bedrijf kunt halen? Check dan ook onze praktische blogs over de waardeketen van Porter,  de Deming-cirkel of het maken van een SWOT-analyse.